ISTANBUL … EYLÜL 1955

«….. Οι Ρωμιοί που εγκατέλειψαν τα τελευταία πενήντα χρόνια την Ιστανμπούλ ……………., είναι περισσότεροι από κείνους που την εγκατέλειψαν στα πενήντα χρόνια μετά το 1453…»

  του Orhan Pamuk

….Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα ο μισός πληθυσμός δεν ήταν μουσουλμάνοι, και το μεγαλύτερο μέρος του μη μουσουλμανικού πληθυσμού το αποτελούσαν οι Ρωμιοί που ήταν η συνέχεια των Βυζαντινών.

Στα παιδικά και στα πρώτα εφηβικά χρόνια υπήρχε μια κίνηση έντονου τουρκικού εθνικισμού που υποστήριζε ότι η χρήση της λέξης Κωνσταντινούπολη σήμαινε ότι οι Τούρκοι δεν ανήκουν σε αυτή την πόλη, ότι οι πρώτοι ιδιοκτήτες αυτής μια μέρα θα έρχονταν και θα έδιωχναν εμάς τους κατακτητές εδώ και χίλια πεντακόσια χρόνια ή, το λιγότερο, θα μας μετέτρεπαν σε υπηκόους δευτέρας κατηγορίας. Για τους οπαδούς του τουρκικού εθνικισμού η χρήση της λέξης άλωση είχε πολύ μεγάλη σημασία.

Υπήρχαν βέβαια περιπτώσεις που ακόμη και Οθωμανοί λέγανε την πόλη Κωνσταντινούπολη.

Therapia

Οι Τούρκοι που θέλανε τον εξευρωπαϊσμό προτιμούσαν να μην τονίζουν την «άλωση». ………

…….Τα πρώτα χρόνια του ψυχρού πολέμου η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, δεν ήθελε να θυμίζει στον κόσμο την «άλωση».

Αν και έπειτα από δύο χρόνια , το 1955, καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν οι περιουσίες των Ρωμιών και των άλλων μειονοτήτων στην Ιστανμπούλ , επειδή ήταν αδύνατο να συγκρατηθούν τα πλήθη που είχαν υποκινηθεί από την τουρκική κυβέρνηση. Τα γεγονότα αυτά που συμπεριελάμβαναν καταστροφές εκκλησιών και δολοφονίες παπάδων, μοιάζουν σε λεηλασία και ωμότητα με τα γεγονότα που περιγράφουν οι «Δυτικοί» ιστορικοί της «πτώσης».

Οι Ρωμιοί που εγκατέλειψαν τα τελευταία πενήντα χρόνια την Ιστανμπούλ εξαιτίας των λαθών των τουρκικών και των ελληνικών κυβερνήσεων που συμπεριφέρονταν στις μειονότητές τους, από τότε που η Ελλάδα και η Τουρκία έγιναν εθνικά κράτη, σαν να ήταν όμηροι, είναι περισσότεροι από κείνους που την εγκατέλειψαν στα πενήντα χρόνια μετά το 1453.

  Grande rue de Pera 

Το 1955 όταν οι Εγγλέζοι ετοιμάζονταν να φύγουν από την Κύπρο και οι Έλληνες ν’ αναλάβουν ολοκληρωτικά την διακυβέρνηση του νησιού, ένας πράκτορας των μυστικών τουρκικών υπηρεσιών έβαλε βόμβα στο σπίτι που γεννήθηκε ο Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη.

 Όταν οι εφημερίδες με έκτακτες εκδόσεις και μεγαλοποιώντας το περιστατικό κυκλοφόρησαν την είδηση, το εχθρικό προς τις μη μουσουλμανικές μειονότητες πλήθος που μαζεύτηκε στην πλατεία Ταξίμ, έκαψε, γκρέμισε και λεηλάτησε μέχρι το πρωί , πρώτα τα καταστήματα απ’ όπου ψωνίζαμε με την μητέρα μου στο Μπέγιογλου και έπειτα όλη την πόλη.

Οι καταστροφικοί τσέτες σε περιοχές όπως το Ορτάκιοϊ , το Μπαλουκλή , τα Ψωμαθειά, το Φανάρι όπου ζούσαν πολλοί Ρωμιοί , με βιαιότητα που προκαλούσε φρίκη, έκαψαν και λεηλάτησαν μικρά φτωχικά ρωμαίικα μπακάλικα , γκρέμισαν μάντρες και μπήκαν σε σπίτια, βίασαν Ρωμιές και Αρμένισσες.

Μπορεί να κανείς να πει ότι φέρθηκαν το ίδιο ανελέητα με τους στρατιώτες που λεηλάτησαν την Ιστανμπούλ , όταν ο σουλτάνος Μωάμεθ ο Πορθητής μπήκε στην πόλη.

Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι οι οργανωτές, τους οποίους στήριζε η κυβέρνηση, για να κινητοποιήσουν τους πλιατσικολόγους, που για δυο μέρες σκόρπισαν την φρίκη στην πόλη και μετέτρεψαν την Ιστανμπούλ σε κόλαση χειρότερη κι από τους πιο κακούς εφιάλτες των χριστιανών και των Ευρωπαίων, τους είχαν πει ότι το πλιάτσικο είναι ελεύθερο.

 Το πρωί της νύχτας όπου στους δρόμους κινδύνευε να λιντσαριστεί όποιος δεν ήταν μουσουλμάνος, το Μπέγιογλου και η λεωφόρος Ιστικλάλ ήταν γεμάτη από αντικείμενα που δεν μπορούσαν να μεταφερθούν από τα λεηλατημένα μαγαζιά με τις σπασμένες βιτρίνες και πόρτες, αλλά είχαν καταστραφεί με πολλή χαρά.

Χρώματα χρώματα, τόπια τόπια τα υφάσματα, χαλιά και φορέματα κι από πάνω αναποδογυρισμένα ψυγεία…..ακρωτηριασμένες κούκλες που κοίταζαν τον ουρανό….και μερικά τανκς που έστω και αργά είχαν βγει στους δρόμους για να επαναφέρουν την τάξη.

Όλα αυτά επειδή περιγράφονταν για πολλά χρόνια στο σπίτι, είναι ζωντανά στο νου μου, με όλες τις λεπτομέρειες, σαν να τα έχω δει ο ίδιος…………..

Istanbul Indymedia

Mehmet Ali Birand

Radikal

……………………………………………………………………………………

 

Advertisements

11 comments on “ISTANBUL … EYLÜL 1955

  1. Ο/Η sarantamilakokkina λέει:

    Π @ Α

    Εξαιρετικός … είναι ο τρόπος με τον οποίο Τούρκοι προοδευτικοί προσεγγίζουν θέματα όπως αυτό, τα Σεπτεμβριανά.

    Όπως ενδιαφέρον, εξαιρετικό επίσης, έχει να δει κανείς τον τρόπο με τον οποίο Έλληνες προοδευτικοί προσεγγίζουν αυτό και άλλα παρόμοια θέματα……

    Οι μνήμες όμως δεν μπαίνουν σε καλούπια οποιωνδήποτε εδώ «προσεγγίσεων» , απλά υπάρχουν,
    Αν και φαίνεται να βολεύονται καλύτερα με αυτές (τις προσεγγίσεις) των γειτόνων μας.
    Ίσως αυτοί οι γείτονες καταλαβαίνουν καλύτερα ………….

  2. […] Η συνέχεια στο εξαιρετικό αφιέρωμα από το ιστολόγιο Σαράντα Μήλα Κόκκινα […]

  3. Ο/Η doctor λέει:

    Επιτρέψτε μου να προσθέσω κι εγώ το λιθαράκι μου στο πολύ ωραίο ποστ:

    http://dimitrisdoctor2.blogspot.com/2008/03/blog-post_5055.html

    Και να προτείνω ένα επίσης πολύ ωραίο βιβλίο για τους ρωμηούς της Πόλης: http://www.hestia.gr/estia_books.asp?titlos=1%2D14%2D074

    doctor

  4. Ο/Η sarantamilakokkina λέει:

    doctor
    Από το καλό «λιθαράκι» σου σημειώνω το:

    …«Όποτε κάνω κριτική στις θρησκείες ή στην εκκλησία, γίνομαι «Αντίχριστος», όποτε μιλάω για τα εγκλήματα των Ελλήνων γίνομαι «ανθέλληνας», όποτε κάνω λόγο για τα εγκλήματα του κομμουνισμού μεταβάλλομαι σε «φασίστα» [7].
    Και –για να συνεχίσω πάνω στην ίδια σκέψη- όποιος μιλάει για τις διώξεις και τον ρατσισμό που βίωσαν οι έλληνες της Αλβανίας από τον Χότζα, οι Ρωμηοί [8] της Πόλης από το εθνικιστικό τουρκικό κράτος, οι έλληνες της Ε.Σ.Σ.Δ. από τον Στάλιν, χαρακτηρίζεται από τους «προοδευτικούς» ως εθνικιστής!……

    Κατά τα άλλα επέτρεψέ μου να έχω μια επιφύλαξη σχετικά με την απόλυτη ταύσιση των δύο γεγονότων (στο μεν υπήρξε «..τα πλήθη που είχαν υποκινηθεί από την …….κυβέρνηση…») .
    Και βεβαίως κανένα από τα δύο γεγονότα δεν πρέπει να έχει την τύχη «πέταμα κάτω από το χαλί».

  5. Ο/Η doctor λέει:

    Μα το αποτέλεσμα σε ένα πογκρόμ είναι το ίδιο. Η μόνη διαφορά είναι πολιτικού επιπέδου (με την επίσημη υποκίνηση στην μία, με την διακριτική ανοχή στην άλλη).
    Όταν χάνεις την περιουσία σου, όταν σου σπάνε το βιος, όταν σε διώχνουν, λίγο σε ενδιαφέρει αν αυτός που το έκανε είχε την επίσημη ή την ημιεπίσημη έγκριση του κράτους.
    Όπως και να’χει η Τουρκία με την εκδίωξη του πιο παραγωγικού της στοιχείου, της ελληνικής αστικής τάξης της Σμύρνης και της Πόλης διαλύθηκε οικονομικά και δεν μπόρεσε ποτέ να ορθοποδήσει, δεν μπόρεσε ποτέ να ξανακάνει την Σμύρνη ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια, μία από τις πιο γλυκές πόλεις που με τον πολυπολιτισμό της και την πολυγλωσσία της ξεχώριζε για πολλά χρόνια.
    Ο εθνικισμός τους ενέσκηψε ως λίβας και έκαψε όλα τα σπαρτά και την θέση των ελλήνων εμπόρων πήραν αγνοί χωρικοί και αγρότες…
    Ενώ το ελληνικό προσφυγικό στοιχείο, αφού προλεταριοποιήθηκε στην χώρα εισαγωγής, ανέκαμψε και μέσα σε 1-2 γενιές έφτασε και σε πολλές περιπτώσεις ξεπέρασε τους γηγενείς έλληνες.

    doc

  6. Ο/Η sarantamilakokkina λέει:

    Doctor

    Είναι προφανές, νομίζω, ότι αυτήν την «διαφορά πολιτικού επιπέδου» και μόνο εννοώ. (επίσημη υποκίνηση – διακριτική ανοχή)
    Κατά τα άλλα συμφωνούμε..

  7. Ο/Η panagiotis λέει:

    Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών

    ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
    σε
    Διεθνές Συνέδριο

    «ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΑΝΑ 6-7/9/1955
    ΠΡΑΞΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ»

    Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 2008
    Ώρες: 9.00-14.30
    Ξενοδοχείο Classical Acropol
    Πειραιώς 1, Πλατεία Ομόνοιας
    Αθήνα

    Σκοπός του Συνεδρίου: Η ανάδειξη των Μηχανισμών κατάστρωσης και εκτέλεσης πράξεων όπως των Σεπτεμβριανών, της διατήρησης των Μηχανισμών αυτών σε συνθήκες έλλειψης δημοκρατίας και η ανάγκη επούλωσης του τραύματος στα θύματα με βάση το Διεθνές Δίκαιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

    Πρόγραμμα

    – Συνεδρία Α:Τα Σεπτεμβριανά και η απομάκρυνση της Τουρκίας από την Δημοκρατία. στην Τουρκία (9.00-10.15)

    Dr. Dilek Güven:
    Το «Βαθύ» Κράτος, Τα Γεγονότα των Σεπτεμβριανών και Δημοκρατία στη Σημερινή Τουρκία (“Derin” Devlet, Eylül Olaylari ve Günümüz Türkiyesin’de Demokrasi)

    Dr. Hamit Bozarslan:
    Προσέγγιση στα Σεπτεμβριανά από την άποψη της Κοινωνιολογίας της Βίας
    (6-7Eylül:Siddetsosyolojisi açisindan biryaklasim).

    – Συνεδρία Β: Το Διεθνές Δίκαιο και τα Σεπτεμβριανά (10.30-11.30)

    Καθ. Ιωάννης Μάζης
    Τα Προβλήματα της προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από τις παρά-Κρατικές ενέργειες.

    Αν. Καθ. Φωτεινή Φλογαϊτη Παζαρτζή

    Οι Παραβιάσεις των Διεθνών Συμβάσεων Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατά του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης.

    – Συνεδρία Γ: Η Συλλογική Μνήμη (12.00-13.15)

    κ. Σάββας Μιχαήλ:
    Η Νύκτα Κρυστάλλων κατά των Εβραίων στη Γερμανία τον Νοέμβριο του 1938.

    κ. Γεώργιος Κατσάνος:
    Τα Σεπτεμβριανά: Οι άμεσες και οι σημερινές αντιλήψεις στην Τουρκική Κοινωνία.
    (6-7 September 1955: Immediate and contemporary perceptions of the pogrom in Turkish society
    .

    κ. Αννα Θεοδωρίδου:
    Η πρόσληψη των Σεπτεμβριανών από τους Ρωμιούς της Κωνσταντινούπολης και η
    δόμηση της μνήμης τους (Η νύχτα της 6ης 7ης Σεπτεμβρίου του 1955)
    .

    – Συνεδρία Δ: Η επούλωση του Τραύματος (13.15-14.15)

    Δρ. Ψυχίατρος, Παν. Παπαδόπουλος

    Αν.Καθ. Ψυχίατρος, Χαράλαμπος Παπαγεωργίου

    Στο τέλος κάθε Συνεδρίας θα αφιερωθεί χρόνος 10 λεπτών για ερωτήσεις και συζήτηση.

    Στους συμμετέχοντες θα χορηγηθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης.

    Το Συνέδριο είναι ανοικτό σε όλους τους ενδιαφερόμενους.

    Τηλέφωνα επικοινωνίας : 6977008922,2109517072, 2106464270,

  8. Ο/Η roulakaramitrou λέει:

    Γιαλάν ντουνιά, πουλόπον

  9. Ο/Η sarantamilakokkina λέει:

    Σχετικά με το συνέδριο της Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών δείτε εδώ :

    http://pontosandaristera.wordpress.com/2008/09/16/15-9-2008/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s